Česi prestigli Slovence. Najbogatiji su od svih postkomunističkih zemalja

tačno.net
Autor 18.6.2015. u 14:24

Česi prestigli Slovence. Najbogatiji su od svih postkomunističkih zemalja

 foto:  Tomáš Krist, MAFRA

Češka je lani bila šesnaesta najbogatija zemlja Evropske unije mjereno bruto domaćim proizvodom na stanovnika. Bila je bolja nego sve ostale zemlje bivšeg komunističkog bloka a po prvi puta prestigla je i do sada najbogatiju Sloveniju. Na drugu stranu Slovačka zaostaje već za 8 procenata. Proizlazi to iz izvještaja koju je objavio evropski statistički ured Eurostat.

Autori: Jakub Kotalík, ČTK
Preveo:  Ešref Zaimbegović

BDP na stanovnika u Češkoj predstavlja 84% prosjeka unije. Statistika pokazuje da je Češka Republika u tom pogledu bolja nego Slovačka, baltičke države ili Slovenija. “Češka Republika je od socijalizma naslijedila ekonomiju u relativno dobrom stanju tako da je naša polazna pozicija bila najbolja u poređenju sa Mađarskom, Poljskom i Slovačkom a tu poziciju smo uspjeli održati, “ objašnjava analitičar David Marek iz firme Deloitte. Daleko za Češkom zaostaje susjedna Poljska koja zajedno sa Mađarskom dostiže 68% prosjeka EU.

Međutim Češka lošije stoji u mjerenju stvarene individualne potrošnje (AIC) po glavi stanovnika koja bolje izražava stvarni materijalni nivo potrošnje domaćinstva. Prema tom pokazatelju Češka se nalazi na 19. mjestu. Dostiže 75% prosjeka unije što je više nego što ima Poljska, Slovačka i Slovenija. Grčka i Portugal su međutim u tom poravnanju pred Češkom kao i Kipar, Litva ili Malta.

Slovenija je u krizi. Slovačka raste ali prednost Češke se ne smanjuje.

Najbolja od zemalja istočnog bloka dugo je bila Slovenija koja poslednjih godina ima probleme. “Slovenija se muči sa dugogodišnjom bankarskom krizom koja obara tamošnju ekonomiju na koljena. Zahvaljujući tome uspjeli smo prestići slovenačku ekonomiju. Ukoliko se tamošnji bankarski sektor ne stabilizuje Sloveniju će prestizati i drugi,” kaže Marek.

Međutim i Češka može uskoro izgubiti svoju poziciju. Ostale postkomunističke zemlje Češku Republiku pomalo ali sigurno pristižu iako se prosjeku EU značajno ne približuju.

Suvereno najbogatiji je Luksemburg

Najbogatija zemlja Evropske unije sa velikom prednošću je Liksemburg, najsiromašnija ostaje Bugarska. U cjelini postoje pri praćenju tog pokazatelja ekonomske aktivnosti velike razlike među članicama EU. Naprimjer BDP po glavi stanovnika u Lukseemburgu je na 263% što je više nego dvostruko u odnosu na prosjek EU. Druga Irska je međutim samo 32% iznad prosjeka EU. Na drugu stranu u Bugarskoj BDP ne dostiže ni polovinu prosjeka EU.

I u sravnanju stvarne individualne potrošnje (AIC) opet vodi Luksemburg čija je individualna potrošnja domaćinstava lani bila 40% iznad prosjeka unije. Na posljednjem mjestu nalazi se Bugarska.

Šta je BDP a šta PPS?

Bruto domaći proizvod (BDP) je mjerilo ekonomske efikasnosti. Izražava dodatnu vrijednost svih proizvoda i usluga u toku godine. Indeks BDP na glavu stanovnika izražava se u standardu kupovne sile u relaciji prema prosjeku EU 28 koji iznosi 100.

Eurostat koristi za izražavanje standarda kupovne sile (PPS) odnosno jedinicu koja se koristi za međunarodno poravnanje a izravnava razlike u nivou cijena među pojedinim zemljama. Za jedan PPS može se kupiti ista količina robe ili usluga u svim zemljama.

“Zavisiće na tome kako brzo ćemo rasti ali nažalost poslednjih godina Poljska i Slovačka rastu brže. Na koncu ovoga desetljeća mogli bi smo biti sedamnaesti kad bi nas mogla prestići Slovačaka a približuje se i Poljska”, dodaje Marek. Marek misli da je to dato tim da Češka ekonomija doduše raste ali dugoročno je taj tempo veoma približan ostatku EU. Češka bi 2020. mogla biti na 86% unijinog prosjeka a Slovačka bi mogla već dostići 84%.

Aktuelni podaci Eurostatu međtim slovački sprint ne potvrđuju. Dok je tamošnja ekonomija porasla u odnosu na evropski prosjek za jedan procentni bod Češka se istovremeno povećala za dva. Prednost se lani povećala na 8%.

BDP po glavi stanovnika prema kupovnoj sili, cijela EU =100%

  2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014
EU 28 100 100 100 100 100 100 100 100 100
Eurozona 108 108 108 108 108 108 107 107 107
Belgija 117 115 115 117 120 120 120 119 119
Bugarska 37 40 43 44 43 44 45 45 45
Češka 81 84 82 83 81 83 82 82 84
Danska 124 122 123 123 126 126 125 124 124
Njemačka 115 116 116 115 119 122 123 122 124
Estonija 64 69 68 62 63 68 71 73 73
Irska 146 147 132 128 129 130 130 130 132
Grčka 93 91 93 94 87 77 74 73 72
Španija 103 103 102 101 98 95 94 94 93
Francuska 108 107 106 108 108 108 107 107 107
Hrvatska 58 61 64 62 59 60 61 61 59
Italija 106 105 106 105 104 103 101 99 97
Kipar 99 100 105 105 102 96 94 89 85
Letonija 55 60 60 53 53 57 60 64 64
Litvanija 56 61 63 57 60 65 69 73 74
Lucemburg 257 254 256 247 254 265 264 258 263
Mađarska 62 61 63 64 65 65 65 66 68
Malta 79 78 81 84 86 84 85 86 85
Nizozemska 135 136 139 137 135 135 133 131 130
Austrija 125 123 124 126 126 128 129 128 128
Poljska 50 53 55 59 62 64 66 67 68
Portugal 80 79 79 81 81 78 76 78

78

Rumunija 38 42 48 49 50 51 53 54 54
Slovenija 86 87 89 85 83 83 82 82 83
Slovačka 63 67 71 71 73 73 74 75 76
Finska 115 118 120 116 115 117 116 113 110
Švedska 125 128 127 123 126 127 126 127 124
Britanija 123 118 114 112 108 106 107 109 108

Izvor: Eurostat

 

idnes.cz

tačno.net
Autor 18.6.2015. u 14:24