Komunistička partija želi trajnu vodeću ulogu Xi Jinpinga

Anna-Lena Schlitt
Autor 12.11.2021. u 10:40

Komunistička partija želi trajnu vodeću ulogu Xi Jinpinga

U muzeju Komunističke partije Kine u Pekingu može se vidjeti predsjednik Xi Jinping, foto: Noel Celis/AFP/Getty Images

Centralni komitet dodijelio je predsjedniku mandat koji mu omogućava neograničenu vladavinu – kao prvom vođi nakon osnivača države Mao Ce-tunga.

Preveo i uredio: Ešref Zaimbegović

Centralni komitet Komunističke partije Kine izjasnio se za trajnu vodeću ulogu šefa države i partije Xi Jingpinga. U „istorijskoj rezoluciji“ na završetku četverodnevnog plenuma u Pekingu komitet je zaključio „da je neophodno poziciju druga Xi Pinpinga, kao jezgra Centralnog komiteta partije, visoko održati“.

Time je Centralni komitet otvorio put za treći mandat Xia i možda čak i dalje. Rezolucija treba da decenijama ukazuje put Kini. Centralni komitet je praktično Xiu dao neograničeni mandat – kao prvom vođi nakon revolucionara i osnivača države Mao Ce-tunga.

Prijedlog za to dostavio je Xi u ponedjeljak plenumu Centralnog komiteta. Centralni komitet je jedna vrsta partijskog parlamenta čijih 350 članova i kandidata određuje svakih pet godina kongres KP. U njemu sjede partijska i vladina vrhuška, provincijske vođe i generali. Kao institucija Centralni komitet je u Kini veoma moćan.

Prvo Mao, onda Deng, sada Xi

Ovo je nakon 1945. i 1981. tek treći puta u stogodišnjoj istoriji partije da se usvaja rezolucija u ovoj formi. U prošlosti ona je najčešće markirala prekretnicu i zaokret u istoriji zemlje.

Takav dokument prvi je koristio osnivač države Mao Ce-tung, učvrstio je svoju poziciju 1945. i svoje kritičare potisnuo u pozadinu. Papir je potvrđivao da samo Mao slijedi „korektnu političku liniju“. Četiri godine kasnije potisnuo je Mao nacionaliste i njihovog vođu Čang Kaj-šeka sa vlasti i tako položio kamen temeljac za osnivanje Narodne republike.

Onda je 1981. Komunistička partija sa jednom novom istorijskom rezolucijom podvukla bilans Maove vladavine – po mišljenju tadašnjeg šefa države Deng Xiaopinga. On je htio okončati haos iza Maoa, nakon njegovih katastrofalnih programa “Veliki skok naprijed” (1958-1961) i “Kulturne revolucije” (1966-1976) i prevazići interne sukobe. Tadašnji papir je iznio jasnu kritiku, ali je zadržao poštovanje prema osnivaču države i osigurao Dengu podršku za njegovu politiku reformi i otvaranja.

Kult osobnosti oko predsjednika

Sa novom istorijskom rezolucijom Xi je dospio u red značajnijih kineskih državnika. Kao priprema posljednjih sedmica se žustro govorilo o kultu osobnosti oko šefa države. On je predstavljen kao „čovjek odlučnosti i djelovanja“, kao čovjek „temeljnog razmišljanja i osjećaja“. Osim toga, naznačena je njegova „velika politička hrabrost i mudrost“.

Već 2018. godine Kina je ukinula ograničenje mandata predsjednika čime se Xi može doživotno držati na vrhu države. Činjenica je da on sada, nakon skoro deset godina na vlasti, nema više ozbiljnog rivala u partiji.

zeit.de

Anna-Lena Schlitt
Autor 12.11.2021. u 10:40